Quả Bầu - HTX Đồng Tâm
Mô tả
Bầu, tên khoa học Lagenaria siceraria, là một loài thực vật có hoa trong họ Bầu bí (Cucurbitaceae). Loài này được (Molina) Standl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1930
Dây leo thân thảo có tua cuốn phân nhánh, phủ nhiều lông mềm màu trắng. Lá hình tim rộng, không xẻ thùy hoặc xẻ thùy rộng, có lông mịn như nhung màu trắng; cuống có 2 tuyến ở đỉnh. Hoa đơn tính cùng gốc, to, màu trắng, có cuống hoa dài tới 20 cm. Quả mọng màu xanh dợt hay đậm, có hình dạng khác nhau hoặc tròn, dài thẳng hoặc thắt eo, vỏ già cứng hoá gỗ, thịt trắng. Hạt trắng, dài 1,5 cm.
Có nhiều thứ được trồng, khác nhau bởi hình dạng và kích thước của quả, như:
- Có quả hình trụ, dài (có khi dài đến 1m), và vỏ có đốm (bầu sao).
- Có quả hình trụ tương tự như bầu sao nhưng vỏ không có đốm. Đây là loại phổ biến ở Việt Nam (xem ảnh bên và ảnh nhỏ 2).
- Có quả thắt co lại như bầu rượu (bầu nậm); loại này để chín già có thể làm bình đựng nước, đựng rượu, làm đàn bầu.
- Có quả đặc ruột. Đây là loại giống mới ở Việt Nam, cho năng suất, hiệu quả cao. Người dân vừa bán được ngọn, hoa bầu, vừa bán được quả
Công dụng của quả bầu nhiều người chưa biết
Gọt bỏ ruột và hạt bầu, ngắt bỏ tua bầu là những sai lầm nhiều người mắc phải vì chưa biết hết được công dụng của nó.
Mùa hè oi bức, bầu thực sự là món ăn thích hợp để giải nhiệt ngày hè. Gần như tất cả các bộ phận của bầu đều có thể tận dụng để làm món ăn, bài thuốc.
Ruột và hạt bầu
Theo thói quen, hầu hết các bà nội trợ thường có thói quen khoét bỏ ruột và hạt trước khi chế biến thành món ăn. Tuy nhiên theo các chuyên gia dinh dưỡng, chỉ nên cắt bỏ ruột và hạt khi quá già. Bởi vì phần này không những chứa nhiều vitamin và dưỡng chất, hạt bầu còn có tác dụng để trị giun hay đau đầu. Hoặc khi bị viêm lợi, tụt lợi bạn có lấy hạt bầu đun lấy nước để súc miệng.
Rau bầu
Tuy là món rau khá cầu kỳ, nhưng lại thường xuyên xuất hiện trong mâm cơm của nhiều gia đình. Rau bầu giàu chất xơ nên giúp người ăn no bụng mà không sợ tăng cân. Ngoài ra, theo kinh nghiệm dân gian rau bầu còn có tác dụng chữa sỏi thận, tiểu ít, tiểu khó. Tuy nhiên hiệu quả được đánh giá là tùy thuộc vào cơ địa của từng người.
Tua bầu
Khi nhặt ngọn bầu, nhiều người hay ngắt bỏ tua. Tuy nhiên nếu tua bầu non thì việc ngắt bỏ là không cần thiết vì không chỉ ăn ngon, tua bầu thường còn có thể đun lên làm nước tắm để trị mẩn ngứa, rôm sảy mùa hè.
Hoa bầu
Hoa bầu không chỉ là món ăn ngon mà còn còn có tác dụng chống tiêu chảy rất tốt, đặc biệt là khi ăn chung với hải sản.
Ngoài ra với những người phải hoạt động ngoài trời ra nhiều mồ hôi, có thể lấy hoa bầu đun lấy nước uống để đề phòng mất nước
Món ăn bài thuốc từ bầu
Cách ăn để giảm cân
Bầu chứa lượng calo rất thấp nhưng lại giàu vitamin B6, B3 và vitamin C, kali và sắt. Bầu luộc, hay nước ép bầu được ví như làm một bữa ăn hoàn chỉnh. Điều này giúp bạn ngăn chặn sự thèm ăn. Ngoài ra, loại nước này cũng giúp làm sạch ruột và kiềm hóa dạ dày.
Ngăn chặn tóc bạc
Bầu là phương thuốc truyền thống được sử dụng để điều trị mái tóc hoa râm. Mỗi ngày một cốc nước ép bầu sẽ đủ để giúp khôi phục lại màu sắc tự nhiên mái tóc của bạn.
Làm đẹp da
Nước bầu có chứa các vitamin thiết yếu khôi phục lại sức sống cho làn da. Nó giúp trẻ hóa tế bào da thậm chí còn điều tiết sản xuất dầu ngăn chặn mụn phát triển. Với những trẻ bị ngứa, rôm sảy có thể lấy hoa và tua cuốn của bầu đun làm nước tắm.
Giúp cho tim khỏe mạnh
Chất xơ hòa tan có trong quả bầu có tác dụng ngăn ngừa bệnh tim mạch và giữ cho trái tim khỏe mạnh. Chất xơ không hòa tan có thể làm sạch ruột. Chất xơ còn giúp tiêu hóa tốt hơn và ngăn ngừa táo bón. Nó cũng giúp giảm nguy cơ ung thư, nồng độ axit và khả năng giảm thiểu tích lũy khí trong ruột.